السيد محمد حسين الطهراني

348

الله شناسى (فارسى)

و گفت كه ذات بارى ، واحد بالحقيقه است كه به هيچ نحو تكثير و تمايز در آن نيست ؛ و معانى و صفات مختلفه از تجلّيات ذات است . وحدانيّت وجود بارى بر خلاف سائر موجودات مىباشد كه مَعرض تكثير به اجزاء يا معانى يا نظائر مىباشند . و ذات خداوند از تمام اين‌ها مُبرّا است . اين مذهب را در صفات الهى ، أبو الهُذَيل بن علّاف مصرى پيروى نموده است . 2 - فيثاغورس كه بعد از انباذقلس است ؛ و از شام به مصر رفت و حكمت را از اصحاب سليمان بن داود آموخته ، هندسه را از علماى مصر قبلًا فرا گرفت . پس از كسب علم به يونان بازگشت و علم هندسه و طبيعى و علم دين را به يونان آورد . و علم موسيقى و ألحان و تأليف نغمه‌ها را به هوش و ذكاء خود بيرون آورد . و الحان را در تحت نسب عدديّه درآورد ، و ادّعا كرد كه از مشكوهء نبوّت اقتراحات خود را گرفته است . و نيز فيثاغورس را در تركيب و تكوين عالم بنا بر خواصِّ عدد و مراتب آن ، رموز غريبه است . و همچنين وى را در معاد مذهبى است نزديك به عقيدهء انباذقلس ، و شرح مختصر آن اينست كه : فوق عالم طبيعت ، عالم روحانى نورانى ديگرى است كه از جسمانيّات و مادّه برى است ؛ و عقل ، درك حُسنِ آن نمىنمايد ، و نفوس زكيّه هماره مشتاق بدان جهانند . و هركسى كه نفس خود را از صفات ذميمهء حيوانيّه پاك و پاكيزه نمايد و از بخل و عُجب و ريا و تكبّر بپرهيزد ، مستحقّ اتّصال بدان عالم مىگردد و بر جواهر حكمت الهيّه واقف مىشود و لذائذ نفسانى ، مانند ألحان موسيقى كه به گوش مىرسند ، به انسان كامل مىرسند و براى انسان تكلّفى براى رسيدن به اشياء لذّت‌آور نيست .